انواع الیاف در صنعت لباس و پوشاک

انواع الیاف در صنعت لباس و پوشاک


انواع الیاف مختلفی در صنعت پوشاک و طراحی لباس وجود دارد. الیاف ها اساسی‌ترین و پایه‌ترین ساختار در بوجود آمدن پارچه ها هستند. درواقع الیاف نساجی به رشته‌ ها یا نخ‌ هایی گفته می‌‌شود که به هم دوخته، بافته، تنیده یا پیوند زده می‌‌شوند تا پارچه ‌هایی برای مصارف مختلف تولید گردد. به بیان دیگر پارچه از نخ و نخ از الیاف ساخته شده است.

الیاف نساجی باتوجه به مواد و ترکیباتی که در ساختار آنها بکار گرفته شده به دو دسته‌ی اصلی تقسیم می‌شود که عبارتند از الیاف نساجی طبیعی و الیاف نساجی مصنوعی. در پی پیشرفت فناوری و تکنولوژی در صنعت نساجی، نوع های متنوعی از الیاف طبیعی و مصنوعی کشف شده و یا بوجود آمده‌اند. تنوع در الیاف مصنوعی خیلی بیشتر از الیاف طبیعی است.

شما به عنوان یک طراح لباس موظف هستید که با این الیاف ها و دسته ها و گروه های مختلف آن آشنا باشید تا بتوانید بهترین و مناسب‌ترین پارچه برای طراحی لباس مورد نظر خود را انتخاب کند. در ادامه به بررسی و معرفی این انواع می‌پردازیم.

انواع الیاف طبیعی

الیاف طبیعی به الیافی اطلاق می‌گردد که از گیاهان و حیوانات حاصل می‌شوند. بر همین اساس در سه دستۀ الیاف گیاهی، حیوانی و معدنی تقسیم می‌گردد که به شرح زیر است:

1. فیبرها یا الیاف گیاهی:

الیاف گیاهی همانطور که از نامش پیداست از قسمت های مختلف گیاه حاصل می‌گردد. این الیاف با توجه به قسمتی که از آن بدست می‌آید در سه دسته تقسیم می‌شوند:

  • الیاف پوستی (Bast Fibers): الیاف سلولزی قدرتمندی هستند که از پوست بیرونی/داخلی گیاهان به دست می‌آیند. از جمله مهمترین آنها میتوان به جوت، کنف (ساقه آباکا)، کتان (لینن)، کنف، حصیر، الیاف انگور و رامی (رئا و چمن چینی) اشاره کرد.
  • الیاف برگی: شامل الیاف برگ سیسال (برگ آگاو) و الیاف برگ مانیل، پینا (برگ آناناس) هستند.
  • الیاف دانه‌‌ای و میوه‌‌ای: پنبه، کاپوک (درخت کاپوک) و لیف نارگیل (پوسته نارگیل) از انواع آن هستند.

2. الیاف حیوانی:

این الیاف خود به دو شاخه‌ی الیاف مویی و پشمی و الیاف معدنی تقسیم می‌شود.

  • الیاف مویی و پشمی: پشم پرمصرف ‌ترین الیاف حیوانی محسوب می‌شوند که معمولاً از پوست نژادهای مختلف گوسفند به دست می‌آید. موهر، کشمیر، آلپاکا، لهاما، ووکنا، کاشا، موی شتر، موی خرگوش، موی اسب، الیاف چینگورا (موی سگ) و … جزء الیاف مویی محسوب می‌شوند که کاربرد فراوانی در طراحی لباس دارند.

الیاف مویی حیوانات عموماً از الیاف پشمی زبرتر هستند، البته برخی از آنها مانند موهای شتر نرم می‌باشند. از موی گربه و موی گاو نیز برای تولید پارچه استفاده می‌شود.

ابریشم نیز جزء الیاف حیوانی محسوب شده که به صورت رشته‌ای، غالباً از کرم ابریشم گونه Bombyx mori به دست می‌آید. سایر نژادهای کرم ابریشم، عنکبوت، نوع خاصی از صدف دریایی نیز انواع مختلفی از ابریشم را تولید می‌کنند.

  • الیاف معدنی: این الیاف از منابع معدنی طبیعی حاصل گشته و یا از نمک‌ های معدنی و غیر ارگانیک تولید می‌شوند. آزبست از انواع الیاف معدنی (سیلیکات منیزیم و کلسیم) محسوب می‌شود و پارچه ساخته شده از آن بیشتر برای مصارف صنعتی به کار برده می‌شود.

الیاف مصنوعی

تنوعی که در الیاف مصنوعی وجود دارد، خیلی بیشتر از الیاف طبیعی است. دلیل آن نیز تا حد زیادی مشخص است؛ چراکه بشر میتوانید با علم خود و بکارگیری ترکیبات و مواد مختلف، الیافی را بسازد که از آنها در ساخت پارچه های مختلف بکار گیرد. درواقع الیاف مصنوعی برای این خاطر به انها مصنوعی گفته می‌شود که دست ساز بشر است.

الیاف مصنوعی انواع مختلفی دارد که هرکدام از آنها نیز به دسته های دیگری تقسیم می‌شوند. این انواع به شرح زیر هستند.

1. انواع الیاف غیرآلی

  • الیاف فلزی: از آلومینیوم، نقره، طلا و فولاد ضدزنگ برای ساخت الیاف فلزی استفاده می‌شوند. این الیاف از درخشندگی بالایی برخوردار بوده و متشکل از فلز، فلز با روکش پلاستیک یا پلاستیک با پوشش فلزی ساخته می‌شود. انواع الیاف فلزی در طراحی لباس برای تولید پارچه و همچنین نخ‌ های تزیینی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • الیاف شیشه‌‌ای: این الیاف ظاهری نیمه ‌شفاف داشته و استحکام کششی عالی و مقاومت بسیار بالا در برابر حرارت برخوردار است. از الیاف شیشه‌ای بیشتر برای ساخت وسایل خانه استفاده می ‌شود.
  • لاستیک مصنوعی: این الیاف، ترکیبی از لاستیک ساخت دست بشر و لاستیک مصنوعی است.

2. الیاف بازسازی ‌شده

  • الیاف ابریشم مصنوعی: این الیاف از نظر ظاهری شبیه به الیاف ابریشم است اما پنبه/خمیر چوبی (سلولز) ساخته می‌شود. پارچه‌ های ابریشم مصنوعی یکی از پرکاربردترین پارچه ها در صنعت طراحی لباس محسوب می‌شوند. چراکه از نظر ظاهری شبیه ابریشم بوده و شکیل بودن آنرا به خوبی نمایش می‌دهد. همچنین به خوبی رنگ را به خود می‌گیرند و قدرت جذب آب بسیار خوبی دارند.
  • از الیاف ابریشم مصنوعی برای طراحی پوشاک و اثاثیه منزل بسیار بکار گرفته می‌شود. آنها همچنین برای ساخت کلاه، روسری، دستمال مرطوب و غیره کاربرد دارند.
  • الیاف پلی ‌نوزیک: از نظر ظاهری بسیار شبیه به الیاف ریون (ویسکوز) است اما استحکام این الیاف بیشتر از ریون می‌باشد.
  • الیاف ابریشم مصنوعی کوپرامونیم: این الیاف از سلولز حل‌ شده در محلول کوپرامونیم (مس و آمونیاک) تولید می‌گردد. پارچه ساخته شده از این الیاف بسیار ظریف و نازک بوده اما در عین حال کیفیت بالایی دارد. از الیاف ابریشم مصنوعی کوپرامونیم در طراحی لباس‌ های نفیس از آن استفاده می‌شود.

3. الیاف نیمه ‌مصنوعی

  • الیاف استات: در این الیاف ابتدا از خمیر چوبی به عنوان ماده اولیه استفاده شده و سپس آنرا با استفاده از اسید استیک تصفیه می‌کنند. الیاف استات دارای ظاهری زیبا، نرم و براق است که از استحکام بسیار بالایی نیز برخوردار می‌باشد.
  • الیاف تری ‌استات: اسید استیک بیشتری نسبت به الیاف استات با آن ها ترکیب می‌شود.
  • الیاف آزلون: انواع این الیاف از پروتئین‌ های طبیعی مانند شیر، سویا و تخم ‌مرغ ساخته می‌شوند.

4. سایر انواع الیاف مصنوعی

  • الیاف پلی ‌استر: این الیاف از پرمصرف‌ترین الیاف مصنوعی در طراحی لباس محسوب می‌شود. این الیاف بسیار ظریف بوده و می‌توانند با الیاف دیگر، مانند پنبه و پشم ترکیب شود. از این طریق میتوان پارچه های متنوعی با ویژگی های مختلفی بواسطه آن ایجاد نمود. از جمله ویژگی‌ های الیاف پلی استر میتوان به مواردی مانند پایداری، استحکام، مقاومت در برابر چروک شدن و… اشاره کرد. این ویژگی ها سبب شده که آنها را برای دوخت لباس بسیار مناسب می‌کند.
  • الیاف نایلونی: این الیاف از مقاومت بسیار زیادی در برابر سایش، چروک شدن، موارد شیمیایی و … برخوردار است. از الیاف نایلونی برای ساخت انواع لباس خصوصاً لباس‌ های ورزشی و لباس زیر استفاده می‌شود.
  • الیاف پلی‌ اورتان: با نام اسپندکس نیز شناخته می‌شود که از جمله ویژگی های آن میتوان به بسیار کشسان بودنشان اشاره کرد. برخی لباس‌ ها مانند لباس شنا، لباس زیر زنانه و …، از ترکیب الیاف پلی اورتان با الیاف دیگر ساخته می‌شوند.
  • الیاف اکریلیک: اکریلیک یک ماده پلاستیکی (85٪ اکریلونیتریل) است. این الیاف بسیار نرم و سبک بوده و ویژگی‌ های آن بسیار نزدیک به پشم است. الیاف اکریلیک قادر به حفظ گرمای بدن است به همین خاطر از آن در تولید پارچه برای طراحی لباس‌ های زمستانی مانند ژاکت و پالتو بسیار استفاده می‌شود. مودا اکریلیک یکی از انواع برتر الیاف اکریلیک محسوب می‌گردد. البته این الیاف، رطوبت را جذب نمی ‌کند.
  • الیاف الفین: از مقاومت بسیار بالایی در برابر سایش، لکه و رنگ برخوردار است. این الیاف محبوب برای دوخت پارچه برای لباس‌ های اکتیو و ورزشی محسوب می‌گردد.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *